fbpx

Medya geniş anlamıyla bireylerle iletişimi sağlayan kitle iletişim araçları olan başta televizyon, gazete, dergi, radyo, billboardlar, afişler, internet ve sosyal medya gibi basın yayın organlarının tümüdür.

Sosyal medya ise, son yıllarda kullanım popülerliği ve bilinirliliği hızla artan bir kavram olma özelliği taşımaktadır. Kavram, ülkemizde ilk dönemlerde yeni medya veya sosyal ağ olarak adlandırılsa da sonraki süreçte sosyal medya olarak yerleşmiştir. Tam anlamıyla bu tanımında söz konusu araca uymadığı dile getirilebilir.

Betül Mardin halkla ilişkileri: “Kamuya ya da özel ait kuruluşların olumlu bir imaja sahip olmaları için gerekli tanıtım politikasının saptanması, kuruluşların bu doğrultuda yönlendirilmesi, insan grupları ve kuruluşlar arasında bilgi akışının sağlanması ve bu bilgi akımının gerekli etkinliği kazanarak amaçlanan sonuca ulaşması için yapılan planlı faaliyetlerdir.” şeklinde tanımlamaktadır.

Günümüzde kurumlar, halkla ilişkiler veya medya ile ilişkiler departmanlarına bünyelerinde daha fazla yer veriyor. Bunun amacı olarak ise çalışmalarını ve başarılarını kamuoyuna daha fazla yansıtmak istemelerini ve onların güvenini kazanarak kurumsal itibarlarını arttırmak istemelerini gösterebiliriz.  Kurumların bu beklentilerini karşılamak ise halkla ilişkiler uzmanlarının en önemli görevleri arasında yer alıyor.

Kurumun tanıtımını sağlayan, imajını geliştiren, mesajları doğru bir şekilde hedef kitleye ulaştıran halkla ilişkiler uzmanının başarılı olabilmesi ise medya ile ilişkilerini iyi sürdürebilmesinden geçiyor. Medya haber kaynağından bilgi alma ihtiyacını karşılarken, halkla ilişkiler uzmanı da çalıştığı kurumun medyada yer almasını sağlıyor.

 Hedef gruplarına daha az maliyetli ve daha kolay ulaşmak isteyen iyi bir halkla ilişkiler uzmanının medyada çalışan editörler, muhabirler ve diğer görevliler ile ilişkilerini sıcak tutması gerekiyor. Kurumun haberini herhangi bir ücret ödemeden yayınlanmasını isteyen halkla ilişkiler uzmanının, haber değeri taşıyan olayları iyi analiz ederek sunmasının mesleki başarıları açısından önem taşıdığı aşikârdır. Karşılıklı güven ve dürüstlük anlayışıyla hareket eden medya ve halkla ilişkiler ikilisinin iletişimi her zaman güçlü ve sürekli olacaktır.

Geleneksel medya ve halkla ilişkiler arasında en çok yararlanılan kaynaklardan biri basındır. Kurumsal web sayfaları, basınla ilişkileri geliştirmede ve yayıncı kuruluşlara bilgi sağlamada yaygın olarak benimsenen bir halkla ilişkiler aracı olmaya başlamıştır.

Medyaya haber ulaştırmada kullanılan geleneksel araçlar ise şöyle sıralanabilir; röportaj, basın bültenleri, basın konferansları, basın resepsiyonu ve basın gezisi. Medyaya haber ulaştırma biçimleri ise; e-posta, kurumsal web sayfaları ve sanal basın odaları olarak ele alınabilir.

E-postanın gazetecilere yönelik kullanılması şu şekilde gerçekleşir. Gazeteciler tarafından sorulan sorulara e-posta aracılığıyla cevap verilmesi ve e-posta aracılıyla basın bültenleri gönderilmesi.

Kurumsal web sayfaları ise; içeriklerin gazeteciler ve editörler tarafından filtrelenmeden sunulduğu web sayfaları kontrol edilebilen ilk halkla ilişkiler kitle iletişim aracı olma özelliği taşımaktadır.

Sanal basın odalarının taşıması gereken özelliklere değinecek olursak; kurumsal web sayfalarında ana sayfa üzerinden doğrudan bağlantı sunulmalı, geleneksel yöntemle basına sunulan bültenler eş zamanlı olarak web sayfasında verilmeli, basın bültenlerinin taranabildiği bir veri tabanı oluşturulmalı, basın mensuplarının kuruluş temsilcisine ulaşmasını kolaylaştırmak için iletişim bilgilerine yer verilmeli, haber yapımında muhabirlere yardımcı olacak kurumla bilgi ve araçlar sağlanmalı, basın kitlerine yer verilmeli, kurumsal bilgiler ve yöneticilerin fotoğraflarıyla özgeçmişlerine yer verilmeli, veri tabanı güncel tutulmalı ve basın mensuplarının haber gereksinimlerine uygun bilgiler onların beklentilerine göre sunulmalı şeklinde sıralayabiliriz.

Yeni iletişim teknolojilerinin, medya ile ilişkileri geliştirmede kuruluşların halkla ilişkiler birimlerine sağladığı yararları ele aldığımızda da karşımıza geliştirilmiş medya ilişkileri, beklentilere göre ulaştırılmış bilgi ve olumlu e-posta ilişkilerinin kurulması sonuçları çıkmaktadır. Bu sayede gelişen sistemin adına online halkla ilişkiler diyebiliriz.

Yeni iletişim teknolojileriyle kurulan basınla iletişimde karşılaşılan sorunları en aza indirmek ve avantaja çevirmek için birtakım tedbirlerin de alınması gerekmektedir. Halkla ilişkiler uzmanı, kuruluşun web sayfası aracılığıyla gazetecinin gereksinim duyabileceği enformasyonu sağlamalıdır. İnternet ortamında organizasyona ait hangi bilgilerin yer alması gerektiği ve bunların sınırları çok iyi planlamalıdır. Kuruluşun web sayfasında yer vermediği ancak gazetecinin öğrendiği ve sorguladığı belli bir konunun içeriğine nasıl müdahale edeceğini bilmelidir. Halkla ilişkiler uygulayıcısı, gazetecilerin enformasyona erişimlerini maksimum düzeyde kolaylaştırmalıdır.

Yeni medya konusuna değinecek olursak da kitle iletişim araçlarının belirleyici özelliği “teknik araçlar kullanılarak, zaman ve uzay içinde ve büyük sayılarda tekrarlanabilen mesajları büyük izleyici topluluklarına iletmesidir” şeklinde tanımlanabilir.

Teknoloji ve iletişim alanındaki gelişmeler, kişisel bilgisayarların yaygınlaşması, internet ile bütünleşen bilgi iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, bu teknolojilerin giderek dijitalleşmesi ve bu dijitalleşme sonucunda görülen “bilgi çağı”, “dijital çağ”, “bilgi toplumu” olarak adlandırılan sürecin temelini oluşturmaktadır.

Yeni medyanın geleneksel iletişim araçlarından temel farkı, dijital teknolojiyle çalışıyor olmalarıdır. Yeni medya “araç ortam farklılıklarını da bir potada eriterek ortadan kaldıran”, dijital ağlarla karşılıklı iletişimi sağlayan sosyal iletişim araçlarıdır. Yeni medyadaki “yeni” kavramı yenilik için geçerli oluşum süreçlerinin temel dinamiklerini de taşımaktadır.

Yeni teknolojinin ve demokrasinin savunucuları, yani iletişim teknolojisinin, ana akım medya ve politikadan dışlanmış grup ve bireylere, olağan politik tartışma yansımasında yer almayan fikirleri yayma ve genellikle muhalif fikir ve gruplara kapalı tutulan tartışma ve diyaloglara katılma olanağı veren araçlar sunduğunu öne sürüyorlar.

Kısacası; medya ile ilişkiler, halkla ilişkiler faaliyetlerinin en önemli aşamasıdır. Halkla ilişkiler çalışmalarının başarılı olabilmesi için medyanın haber desteği olmazsa olmaz bir ihtiyaçtır. Bu nedenle iyi bir halkla ilişkiler uzmanı medya ile arasında mutlaka iyi ilişkiler kurmalı ve yürütmelidir.

Çünkü medya; yasama, yürütme ve yargıdan sonra karşımıza 4. büyük güç olarak çıkmaktadır. Hedef kitleye ulaşmak için en önemli araçtır.

2- Gazete, radyo, televizyon, internet ve sosyal medya en yaygın olarak kullanılan medya araçlarıdır. “Gazeteciler, halkla ilişkiler uzmanlarını etik dışı hareket etmekle, aldatıcı, manipülatif ve tek taraflı olmakla suçlamaktadır. Onlar için tanıtım hastası, propagandacı, döngü uzmanı, sahtekâr ve basın sözcüsü gibi ağır ifadeler kullanan gazeteciler, halkla ilişkiler uygulayıcılarının kamu yararından çok kendi özel çıkarlarını önemsediklerini öne sürmektedirler.” Bu bulgu halkla ilişkiler uzmanları ve gazetecilerin birbirleri ile ilgili görüşlerini derleyen DeLorme ve Fedler’e aittir. Bu düşüncenin doğruluğunu tartışınız.

Bir halkla ilişkiler uzmanının temel amacı çalıştığı kurum veya kuruluşun haberlerinin medyada fazla yer almasını sağlamak ve bunun için gazetecilerle iyi ilişkiler kurmaktır. Gazeteciler ise haber yapabilmek için halkla ilişkiler uzmanlarından gelecek sağlıklı ve doğru bilgiye ihtiyaç duymaktadırlar. Yani bu iki alan asla birbirinden bağımsız düşünülemez.

            Halkla ilişkiler uzmanları, gönderdikleri bilgileri ve basın bültenlerini kullanmadıkları, kendilerini hep haklı gördükleri, konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmadan dar bir çerçevede değerlendirdikleri ve halkla ilişkiler hakkında bilgisiz olduklarını düşündükleri için gazetecileri bu çerçevede değerlendirmektedirler. Birçok halkla ilişkiler uzmanı gazetecilerin kendilerine güveni olmadığının farkına varmaktadır. Ayrıca onların adil ve etik davranmadıkları düşüncesindedirler.

            Konunun diğer tarafı olan gazeteciler ise halkla ilişkiler uzmanlarının medyayı ve gazeteciliği kavrayamadıklarını, kendilerini ücretsiz reklam aracı olarak gördüklerini düşünmektedirler. Bu durumunda kendilerini zor durumda bıraktığını, haberciliğin temel kurallarının ihlal edildiğini, sürekli rahatsız edildiklerini ifade etmektedirler. Halkla ilişkilerciler tarafından verilen bilgilerin çoğu zaman gerçeği yansıtmadığı ve reklam amaçlı yapıldığı gazeteciler tarafından düşünülmektedir. Gönderilen bültenlerin haber değerinden çok reklam amaçlı olduklarını belirtmektedirler.

            Her iki meslek çalışanlarının olumsuz görüşlerine rağmen gazetecilerle halkla ilişkiler uzmanlarının mesleki hayatları birbirine bağlantılıdır. Halkla ilişkiler uzmanı olarak görev yapanların çoğunun gazetecilik kökenli olduğu bilinmektedir.

Gazeteciler konumları gereği geniş kitlelere ulaşabilmekte hedef kitleyi temsil etmektedirler. Ancak iki mesleğin temsilcileri de işlerinin yapısı gereği birbirlerine muhtaç durumdadırlar. Halkla ilişkiler uzmanları, haberlerinin medya organlarında yayınlanmasını sağlamak ve tanıtım yapmak için gazetecilerin desteğine ihtiyaç duymaktadırlar. Onların desteği olmadan bir duyuru yapamazlar. Gazeteciler ise onlardan kendilerine gelen bilgilerle haber hazırlamakta ve onları haber kaynağı olarak kullanmaktadırlar.

Öncelikle kendi mesleğini çok iyi tanımak zorunda olan halkla ilişkiler uzmanı, faaliyetlerini profesyonel olarak gerçekleştirmelidir. Gazetecilerle iyi geçinmeli, güven vermeli ve basına servis edilen malzemeleri eksiksiz hazırlanmalıdır. Gazeteciler de onlardan gelen içerikleri göz önünde bulundurmalı, haber değeri taşıyan bölümleri değerlendirmelidirler. Doğru zamanda yapılmayan haber ne kadar önemli olsa da haber değerini yitirir.

Her iki grupta yazdıkları metinlerle benzer şekilde hareket etseler de birbirlerinden farklıdırlar. İkisi de aynı yöntemlerle kitle iletişim araçlarında yayınlanmak üzere mesaj sunarlar. Ancak amaçları, hedef kitleleri ve iletişim kanalları birbirinden farklıdır. Bir gazetecinin amacı, hedef kitlesini olabildiğince objektif biçimde bilgilendirmek, halkla ilişkiler uzmanının ise, çalıştığı kurumu savunmaktır. Halkla ilişkilerci hedef kitlesini hem bilgilendirmek hem de ikna ve motive etmek amacını taşır.

Alanın en büyük sorunu kaynağın güvenilirliğidir. Halkla ilişkiler uzmanı ne kadar çok güven sağlarsa, gazetecinin bu bilgileri işlemesi o kadar kolay olacaktır. Gündem hızla değiştiği için gazeteci yeni kaynağa ihtiyaç duymaktadır. Yazılı basın elektronik ve görsel medya ile rekabet edebilmek için yeni ve farklı haberlere ihtiyaç duymaktadır. Gazeteciliği iyi bilen halkla ilişkiler uzmanı haber metni, fotoğrafları ve diğer destekleyici malzemeleri ile baskıya uygun bir haberi e-posta yoluyla hızlı bir şekilde gazeteciye gönderebilmektedir. Gazeteci de önüne hazır şekilde gelen zahmetsiz haber değeri taşıyan konuyu kullanacaktır. Gazeteler, halkla ilişkiler konusunda en çok ihtiyaç duyulan araçlardır.